به اعتقاد بسیاری از دانشمندان علوم‌ارتباطی، رعایت اصل عینیت و بی‌طرفی به طور كامل امكان‌پذیر نیست

ارتباط خبر :هنگامی كه رسانه‌ها به نقش خود در اطلاع‌ رسانی می‌پردازند اصل عینیت و بی‌طرفی رسانه در قبال اخبار منتشر شده اهمیت فراوانی پیدا می‌كند این مهم تا آنجاست كه رعایت چنین اصلی در درازمدت می‌تواند اعتبار و اعتماد ویژه‌ای برای رسانه به همراه آورد.

با توجه به این كه در دنیای حاضر كانال‌های ماهواره‌ای گسترده‌ای در دسترس مردم قرار گرفته است كه با اندك تلاشی قادرند در جریان محتوای آنها واقع شوند درك این واقعیت را كه رسانه‌ها ناگزیر هستند واقعیت‌های خبری پیرامون را بدون سوگیری منعكس كنند بیش از پیش الزامی می‌سازد.
… در مقوله عینی‌گرایی، خبرنگار در گزارش رویدادها دست به جهت‌گیری شخصی نمی‌زند، ماجراها، آدم‌ها و موضوع‌ها را به بد و خوب یا سیاه و سفید تقسیم نمی‌كند و معتقد است مخاطب، آگاه و دارای قدرت تحلیل و نتیجه‌گیری است.

گرچه به اعتقاد بسیاری از دانشمندان علوم‌ارتباطی، رعایت اصل عینیت و بی‌طرفی به طور كامل امكان‌پذیر نیست و حتی معتبرترین شبكه‌های خبری جهان نیز در دام سوگیری دچارند اما واقعیت در این است كه می‌توان شدت آن را به نحو فزاینده‌ای كاهش داد.

«عینی‌گرایی از مفاهیم اساسی در روزنامه‌نگاری غربی است كه آموزه‌های آن امروز به الگوی مسلط روزنامه‌نگاری حرفه‌ای در بیشتر نقاط جهان تبدیل شده است. بدین ترتیب در مقوله عینی‌گرایی، خبرنگار در گزارش رویدادها دست به جهت‌گیری شخصی نمی‌زند، ماجراها، آدم‌ها و موضوع‌ها را به بد و خوب یا سیاه و سفید تقسیم نمی‌كند و معتقد است مخاطب، آگاه و دارای قدرت تحلیل و نتیجه‌گیری است و خبرنگار موظف است اطلاعات دقیق و جامع را پیرامون یك رویداد در اختیار بگذارد تا خود به قضاوت و ارزیابی بپردازد.»

«گزارشگر عینی تلاش می‌كند همه جنبه‌های یك موضوع یا رویداد را با تكیه بر شیوه خبردهی مستقیم و بدون استفاده از ضمایر اول شخص ارائه كند. دفلور، هدف از التزام به عینی‌گرایی را دستیابی به سه عامل می‌داند: «۱ – جدا ساختن واقعیت از عقاید ۲– ارائه اخبار به دور از احساسات ۳ – دادن فرصت مناسب و یكسان به طرف‌های هر ماجرا تا اطلاعات كامل در اختیار مخاطبان قرار گیرد».

با توجه به آنچه كه از ماهیت #عینی‌_گرایی برمی‌آید باید دید این مفهوم تا چه اندازه در رسانه‌ها پذیرفته شده و اصول آن رعایت می‌شود. مفهوم عینی‌گرایی، اگر چه همانند اسطوره‌ای قدیمی از زمان تولد وسایل ارتباطی مطرح شده و مورد توجه بسیاری واقع گردیده اما در عمل از قدرت چندانی برخوردار نبوده است.
صاحب‌نظران وسایل ارتباط جمعی … معتقدند كه حفظ بی‌طرفی در تهیه و تنظیم خبر منجر به عینی بودن و واقعی بودن آن می‌شود.

«ظهور فاشیسم، روزنامه‌نگاران را نسبت به آنچه شناخت واقعیت عینی خوانده می‌شد دچار تردید كرد. با پیداش صنعت روابط عمومی این شك قوت گرفت و به تدریج این سخن به میان آمد كه بی‌طرفی دست نیافتنی است. در مقابل، این باور پدید آمد كه دستكاری واقعیت امری امكان‌ناپذیر است و مسئله فقط این است كه چه كسی در كار دستكاری واقعیت است و از این كار چه هدفی را پی می‌گیرد».

#سوگیری در مقابل بی‌طرفی

بی‌طرفی یكی از اصول مهم خبر محسوب می‌شود و سنجش میزان بی‌طرفی در یك خبر، تا حدود زیادی ارزش خبر را در نظر مخاطب مشخص می‌سازد.
«به عبارت دیگر خبر باید قبل از هرگونه پیشداوری و جانبداری عین حقیقت را در ذهن مخاطب حك كند و به طور دقیق، صحیح و عینی از یك رویداد گزارش دهد. در واقع.»
تحریف خبر را می‌توان به معنای دست بردن در خبر و تغییر دادن مفهوم آن دانست… دست بردن در اخبار … نوعی اختلال در فرایند نشر خبر محسوب می‌شود كه نتیجه آن سلب اعتماد افكار عمومی از رسانه خواهد بود.
اما باید دید اصل بی‌طرفی در اخبار تا چه اندازه رعایت می‌شود و از آن جایی كه اصل بی‌طرفی به عنوان یكی از مهم‌ترین اصول خبر به شمار می‌رود چرا از صاحب‌نظران وسایل ارتباط جمعی یك رابطه علت و معلولی بین بی‌طرفی و عینی بودن خبر برقرار كرده‌ا‌ند. آنها معتقدند كه حفظ بی‌طرفی در تهیه و تنظیم خبر منجر به عینی بودن و واقعی بودن آن می‌شود سوگیری خبری در رسانه‌ها سخن به میان می‌آید؟