ارتباط خبر – در روزهایی که محدودیت دسترسی به اینترنت بینالملل در کشور بهدلیل شرایط خاص جنگی تشدید شده و بحث ارائه «اینترنت پرو» یا دسترسی ویژه برای برخی گروهها مطرح است، تصمیم سازمان نظام پرستاری برای رد این امتیاز، فراتر از یک موضع صنفی ساده به نظر میرسد. این تصمیم در واقع وارد یکی از حساسترین مناقشات سیاستگذاری دیجیتال در ایران شده است: اینترنت طبقاتی.
طبق اطلاعیه منتشر شده، به سازمان نظام پرستاری پیشنهاد شده بود که اعضای این سازمان نیز مانند برخی گروههای دیگر از دسترسی ویژه به اینترنت بینالملل برخوردار شوند. اما این سازمان اعلام کرد تا زمانی که عموم مردم با محدودیت مواجه هستند، هیچ امتیاز ویژهای برای اعضای خود درخواست نخواهد کرد.
از منظر فناوری اطلاعات و سیاستگذاری دیجیتال، این تصمیم چند پیام مهم دارد:
نخست، چالش عدالت دیجیتال. اینترنت در دنیای امروز دیگر یک ابزار لوکس نیست؛ زیرساختی حیاتی برای آموزش، سلامت، اقتصاد و ارتباطات است. وقتی دسترسی به آن بهصورت «گروهی» یا «شغلی» توزیع شود، عملاً نوعی شکاف دیجیتال رسمی شکل میگیرد. رد کردن چنین امتیازی از سوی یک نهاد حرفهای، نوعی اعتراض نرم به همین الگو محسوب میشود.
دوم، مسأله اعتماد عمومی. در فضای اجتماعی که بخش زیادی از جامعه نسبت به توزیع رانتهای مختلف حساس شده است، پذیرش اینترنت ویژه میتوانست این تصور را ایجاد کند که گروههای صنفی بهدنبال بهرهمندی از امتیازاتی هستند که برای مردم عادی وجود ندارد. موضع سازمان نظام پرستاری در واقع تلاش برای حفظ فاصله از چنین برداشتهایی است.
سوم، پیام نمادین برای سایر نهادها. در سالهای اخیر، بارها بحث دسترسی ویژه برای برخی کسبوکارها، خبرنگاران یا نهادهای دولتی مطرح شده است. اگر الگوی «پذیرش امتیاز برای برخی و محدودیت برای بقیه» تثبیت شود، بهتدریج اینترنت به یک خدمت چندسطحی تبدیل میشود. تصمیم اخیر میتواند بهعنوان یک نمونه از مقاومت صنفی در برابر این روند تلقی شود.
در عین حال باید توجه داشت که در بسیاری از کشورها، در شرایط بحران یا جنگ، اولویت دسترسی ارتباطی برای بخشهای حیاتی مانند درمان، مدیریت بحران و رسانهها امری معمول است. اما تفاوت در اینجاست که این اولویتها معمولاً موقتی و شفاف هستند و به ساختار دائمی «دسترسی ممتاز» تبدیل نمیشوند.
سرانجام، واکنش سازمان نظام پرستاری را میتوان یک موضع اخلاقی و اجتماعی دانست که بیش از آنکه به فناوری مربوط باشد، به مفهوم برابری در دسترسی به زیرساختهای دیجیتال مربوط است. پیامی که از این تصمیم برداشت میشود ساده است:
اگر اینترنت محدود است، یا باید برای همه محدود باشد یا برای همه آزاد—نه اینکه به امتیازی برای برخی تبدیل شود.
شاید به همین دلیل است که این تصمیم در فضای عمومی با یک جمله ساده توصیف شده است:
«امتیاز ویژه نمیخواهیم.»/شارا
📤 اشتراکگذاری: