راه حل: شفافیت، صداقت ارتباطی و بازگشت روابطعمومی به عملکرد واقعی.
روزنامه ترینیداد گاردین در مقالهای با عنوان «عملکرد در برابر روابطعمومی» تأکید میکند که میان واقعیت عملکرد دولتها و تصویری که از طریق روابطعمومی ساخته میشود، فاصلهای قابل توجه پدید آمده است. این فاصله، اگرچه در ظاهر ارتباطی به اقتصاد یا سیاست روز دارد، در عمق خود یک چالش ارتباطی و اخلاقی است که به حوزه رسانه و روابطعمومی تعلق دارد.
۱. روابطعمومی و هنر تصویرسازی
به نوشته گاردین، روابط عمومی در جهان امروز گاه از مأموریت اصلی خود یعنی بازتاب واقعیت عملکرد فاصله گرفته و به ابزار شکلدهی برداشت عمومی تبدیل شده است. در این ساختار، گفتار رسمی و گزارشهای دولتی، بیش از آنکه مبتنی بر داده و شفافیت باشند، به طراحی ذهنی برای مدیریت احساس مردم شباهت دارند. این پدیده نه تنها در حوزه سیاست، بلکه در سازمانهای اقتصادی و اجتماعی نیز دیده میشود.
گاردین در تحلیل خود هشدار میدهد که اگر روایت روابطعمومی از عملکرد واقعی جدا شود، دو پیامد فوری رخ میدهد:
- کاهش اعتماد عمومی به نهادها و رسانهها
- فرسایش اعتبار بلندمدت برند سازمانی
۲. بودجه بهمثابه ابزار ارتباطی
در این مقاله توضیح داده شده است که سخنرانیهای بودجه در بسیاری از کشورها از یک گزارش مالی ساده فراتر رفتهاند و به ابزار سیاسیِ اثرگذاری بر افکار عمومی تبدیل شدهاند. به بیان دیگر، دولتها از بودجه نه فقط برای اعلام قیمتها و پیشبینی اقتصاد، بلکه برای «تزریق امید»، «تثبیت روایت موفقیت» و «جلب حمایت سیاسی» استفاده میکنند.
گاردین این روند را نوعی کارکرد نمایشی در روابطعمومی دولتی میداند؛ کنشی که میتواند منجر به شکاف میان واقعیت عملکرد و برداشت ذهنی جامعه شود.
۳. دوگانهٔ «عملکرد در برابر روابطعمومی»
تحلیلهای گاردین نشان میدهد که در عرصهی رسانه و ارتباطات، هرگاه روابطعمومی از عملکرد واقعی پیشی بگیرد، سه پیامد ارتباطی آشکار میشود:
۱. کاهش شفافیت اطلاعاتی – دادهها گزینشی منتشر میشوند تا با تصویر مطلوب سازگار باشند.
۲. ایجاد برداشت غیرواقعی در افکار عمومی – مخاطب احساس موفقیت میکند، اما دادهها آن را تأیید نمیکنند.
۳. تضعیف اعتماد نهادی – وقتی تصویرسازی آشکار شود، مردم نسبت به کل پیامهای رسانهای بیاعتماد میشوند.
۴. نقش مسئولیت رسانه در بازتاب حقیقت
به باور گاردین، رسانهها باید در چنین شرایطی نقش ناظر مستقل را ایفا کنند. تفکیک میان محتوای روابطعمومی و گزارش عملکرد واقعی، رسالت اصلی خبرنگاری حرفهای است. رسانهای که صرفاً بازتابدهنده روایت رسمی باشد، عملاً مأموریت اطلاعرسانی خود را رها کرده است.
وظیفه رسانه حرفهای، راستیآزمایی دادهها، مقایسه وعده با نتیجه و حفظ بیطرفی اخلاقی است.
۵. درس حرفهای برای حوزه روابطعمومی
مقاله گاردین بر یک اصل محوری تأکید میکند: روابطعمومی زمانی کارآمد است که پشتوانه عملکرد واقعی داشته باشد. در غیر این صورت، تلاش برای القای تصویر مثبت بهجای پذیرش واقعیت، به مرور اعتماد عمومی را آسیب میزند.
در جهان جدیدِ ارتباطات و مدلهای زبانی، روابطعمومی مبتنی بر داده و شفافیت، مؤثرتر و پایدارتر از تبلیغات هیجانی و غیرواقعی است.
گاردین در پایان یادآور میشود که فاصله میان عملکرد و تصویر، زمانی از بین میرود که ارتباطات بر پایهی اخلاق حرفهای، صداقت ارتباطی، و پاسخگویی شفاف بنا شده باشد./شارا
📤 اشتراکگذاری: