ارتباط خبر – مدیریت شایعات، اطلاعرسانی شفاف، تقویت همبستگی اجتماعی، معرفی دستاوردهای ملی و ایجاد ساختارهای حرفهای برای ارتباط با رسانهها از مهمترین وظایف روابطعمومی در چنین شرایطی است. تدوین دستورالعملهای ارتباطی برای بحران، تعیین سخنگوی رسمی و استفاده از ابزارهای ارتباطی داخلی از جمله اقداماتی است که میتواند به حفظ ثبات روانی جامعه کمک کند.
در واقع روابطعمومی حرفهای در شرایط بحران تنها یک واحد اطلاعرسانی نیست، بلکه بخشی از نظام مدیریت بحران اجتماعی محسوب میشود که با هدایت جریان اطلاعات، از گسترش اضطراب اجتماعی جلوگیری کرده و اعتماد عمومی را تقویت میکند.
در آستانه روز ملی ارتباطات و روابطعمومی هستیم. ۲۷ اردیبهشت هر سال بهانهای است تا روابطعمومیها را دریابیم و تجربیات این حوزه را با دستاندرکاران آن به اشتراک بگذاریم؛ نقاط ضعف و قوت آن را بررسی کنیم و برای آیندهای بهتر، راهکارهای نظری و عملی ارائه دهیم.
امسال در حالی به پیشواز هفته روابطعمومی میرویم که کشور درگیر جنگی نابرابر و ناخواسته است. بسیاری از شرکتها و مؤسسات خصوصی تعطیل شدهاند و شرکتهای دولتی نیز دچار رکود و انفعال هستند. در چنین شرایطی وظیفه روابطعمومیها چیست و چه رویکردها و فعالیتهایی باید مدنظر قرار گیرد؟
آنچه بیش از هر عامل دیگری بر فعالیتهای روابطعمومیها تأثیر گذاشته و آن را از کارایی لازم انداخته است، قطع اینترنت است. این معضل علاوه بر تعطیلی فعالیتهای علمی، تجاری و بازارهای مجازی که منجر به بیکاری صدها هزار کاربر شده، لطمات زیادی نیز بر فعالیتهای روزمره روابطعمومیها وارد کرده است؛ چراکه بخش عمده فعالیتهای این حوزه در فضاهای مجازی نمود و بروز دارد و در واقع رویکرد روابطعمومیها امروزه بر مدار الکترونیک و سایبر متمرکز است که در حال حاضر دچار رکود و تعطیلی شده است.
گرچه تمهیداتی چون اینترنت «پرو» از سوی دولت اتخاذ شده است، اما قاطبه مردم در قالب افکار عمومی از آن بهرهمند نیستند و لذا ارتباط چندانی در راستای اطلاعرسانی شکل نمیگیرد. نیاز به گفتن نیست که کشورهای مهاجم و متجاوز تا چه حد از این فضا برای تخریب روحیه جمعی، هراسافکنی و تحقیر جبهه مقابل استفاده میکنند، در حالی که دست ما بسته است و در این زمینه کار چندانی از ما ساخته نیست.
با این حال چه باید کرد؟ آیا باید دست روی دست گذاشت تا شرایط به حالت عادی بازگردد یا اینکه از همین فضای محدود برای روشن نگه داشتن چراغ روابطعمومیها استفاده کرد؟
در حال حاضر استفاده از مطالب انگیزشی و حماسی در راستای تقویت اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی، در بستر اینترانت و اینترنت داخلی (ملی)، میتواند بخشی از این نقیصه را جبران کند. حفظ روحیه جمعی و پرهیز از تشتت و تفرقه در راستای امنیت روانی جامعه میتواند کارساز باشد؛ تمهیدی که در بستر ایرانی واحد و یکپارچه یک نیاز جمعی و اجتماعی است.
برگزاری مسابقات فرهنگی و کتابخوانی که در زمره وظایف ذاتی روابطعمومیهاست، چه در مجموعههای داخلی شرکتها و سازمانها و چه در حوزه عمومی معطوف به جامعه هدف، با رویکرد سرگرمی، اطلاعرسانی و آموزش میتواند مدنظر قرار گیرد. در کنار این فعالیتها، نمایش فیلمهای جنگی و حماسی ایرانی و خارجی، ساخت پادکستهای انگیزشی و آموزشی، و برگزاری میزگردهایی با موضوعات مختلف و هدفمند و دعوت از سخنرانان مجرب و ممتاز در راستای بهداشت روانی خانوادهها، امنیت اجتماعی، و بیان خاطرات ارزشمند و مفید در شرایط جنگی و… از جمله این راهکارهاست.
در کنار همه این فعالیتها و پیش از هر اقدام، آنچه به نظر ضروری و حیاتی میرسد و بقای یک سازمان و حتی جامعه به آن بستگی دارد، تدوین دستورالعملها و مقررات در مواقع بحران است؛ اینکه روابطعمومی در مواقع بحران چه وظایفی بر عهده دارد، برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت چیست، اقدامات سریع و فوری چگونه باید انجام شود و تمهیدات حین و پس از بحران چه خواهد بود. همه این موارد در هنگامه خطر میتواند راهگشا بوده و از صدمات بیشتر جلوگیری کند.
شاید در طول جنگهای اخیر بود که ما متوجه برخی پیشرفتها و تحولات مثبت در داخل کشور شدیم، در حالی که پیش از این اطلاع چندانی از آن به افکار عمومی ارائه نمیشد و این خود یکی از نقصهای حوزه رسانه و روابطعمومی است. به عنوان نمونه، ارزش و اهمیت شرکتهای فولاد، پتروشیمی و حتی پل عظیم و ارزشمندی که در سیزدهم فروردین در کرج توسط دشمن تخریب شد، همگی دستاوردهای بزرگ و ارزشمندی هستند که ما به عنوان دستاندرکاران رسانه و روابطعمومی نسبت به ارزش و اهمیت آنها بیتوجهی نشان دادهایم. در حالی که تحولات توسعهای بیش از هر چیز غرور ملی را در مردم زنده کرده و افکار عمومی را نسبت به رخدادهای کشور دلگرم میکند.
و نهایتاً اینکه در شرایط فعلی که در واقع شرایط جنگی محسوب میشود، حضور یک سخنگوی متبحر و آگاه که در مواقع لزوم بتواند شرایط را تشریح کرده و فضا را از حالت تشتت و تناقض در اطلاعرسانی خارج کند، لازم و ضروری است.
در حال حاضر مشخص نیست چه کسی در این زمینه مسئولیت دارد و به همین لحاظ شایعه، تفرقه و چندصدایی میتواند موجب نگرانی جامعه شود.
در خاتمه امیدواریم مردم شجاع و آگاه کشور از این شرایط بحرانی با موفقیت عبور کنند و روابطعمومیها بتوانند نقش حرفهای خود را به خوبی ایفا نمایند./شارا
📤 اشتراکگذاری: