تصمیم دولت بریتانیا نشان می‌دهد که دوره تنظیم‌گری سخت‌گیرانه پلتفرم‌های دیجیتال آغاز شده است؛ دوره‌ای که در آن حفاظت از کودکان در فضای آنلاین به اولویت اصلی سیاست‌گذاری فناوری تبدیل می‌شود.

ارتباط خبر – دولت بریتانیا در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که شبکه‌های اجتماعی اجازه ارائه خدمات به کاربران زیر ۱۶ سال را نخواهند داشت. این سیاست قرار است با الگویی مشابه مقرراتی که پیش‌تر در استرالیا اجرا شده است، پیاده‌سازی شود. هدف اصلی این تصمیم، کاهش آسیب‌های آنلاین و افزایش ایمنی کودکان در فضای دیجیتال عنوان شده است.بر اساس این طرح، تمام پلتفرم‌هایی که امکان تعامل کاربر با کاربر را فراهم می‌کنند و به کاربران اجازه انتشار محتوا می‌دهند، مشمول ممنوعیت خواهند بود. این تعریف شامل شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌هایی است که با استفاده از الگوریتم‌ها محتوا را به کاربران پیشنهاد می‌کنند.

در نتیجه، پلتفرم‌هایی مانند اسنپ‌چت، تیک‌تاک، یوتیوب، اینستاگرام، فیس‌بوک و ایکس در فهرست خدماتی قرار می‌گیرند که برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع خواهند شد.

با این حال، برخی سرویس‌های پیام‌رسان از این ممنوعیت مستثنا هستند. خدمات پیام‌رسانی مانند واتس‌اپ و سیگنال در دسته شبکه‌های اجتماعی قرار نگرفته‌اند و همچنان امکان استفاده از آن‌ها برای کاربران زیر این سن وجود خواهد داشت.

ممنوعیت گسترده‌تر از یک محدودیت ساده

دولت بریتانیا اعلام کرده است که اقدامات جدید تنها به ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی محدود نمی‌شود. این کشور قصد دارد مجموعه‌ای از محدودیت‌های پیشرو در جهان را برای مقابله با عملکردهای خطرناک در فضای آنلاین اجرا کند.

در این چارچوب، برخی قابلیت‌های پرخطر مانند پخش زنده محتوا و ارتباط مستقیم کودکان با افراد ناشناس برای کاربران زیر ۱۶ سال مسدود خواهد شد.

این محدودیت‌ها نه‌تنها در شبکه‌های اجتماعی بلکه در طیف گسترده‌تری از خدمات آنلاین از جمله برخی سایت‌های بازی نیز اعمال می‌شود.

همچنین برای کاربران ۱۶ و ۱۷ ساله این محدودیت‌ها به صورت پیش‌فرض فعال خواهد بود تا از ایجاد شکاف ناگهانی در سطح دسترسی پس از رسیدن به سن ۱۶ سالگی جلوگیری شود.

دولت اعلام کرده است که در حال بررسی سیاست‌های تکمیلی دیگری نیز هست. از جمله این سیاست‌ها می‌توان به محدودیت استفاده شبانه از اینترنت برای افراد زیر ۱۸ سال و ایجاد وقفه در اسکرول بی‌پایان محتوا اشاره کرد. جزئیات بیشتر این طرح‌ها قرار است در جولای ۲۰۲۶ منتشر شود.

محدودیت برای چت‌بات‌های شبیه‌سازی روابط

یکی دیگر از محورهای مقررات جدید، کنترل خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی است. چت‌بات‌هایی که به عنوان «همراه عاطفی» طراحی شده‌اند و قادرند روابط یا تعاملات صمیمی را شبیه‌سازی کنند، موظف خواهند شد حداقل سن ۱۸ سال را برای کاربران خود اعمال کنند.

همچنین سایر قابلیت‌های صمیمی یا مشابه در چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی نیز برای افراد زیر ۱۸ سال محدود خواهد شد.

خط قرمز جدید دولت بریتانیا

«کیر استارمر» نخست‌وزیر بریتانیا در واکنش به این تصمیم گفت:

والدین می‌خواهند فرزندانشان ایمن و خوشحال باشند، اما جهان آنلاین این کار را دشوارتر از هر زمان دیگری کرده است. من از نزدیک با خانواده‌هایی صحبت کرده‌ام که خواهان تغییر هستند و ما باید پاسخ درستی به این مطالبه بدهیم.

به همین دلیل، ما فراتر از هر کشور دیگری حرکت می‌کنیم و استفاده از شبکه‌های اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع می‌کنیم و هم‌زمان مجموعه‌ای از حفاظت‌های گسترده‌تر را برای بازگرداندن دوران کودکی به کودکان اجرا خواهیم کرد.

این یک خط قرمز است. شرکت‌های بزرگ فناوری فرصت خود را داشتند اما نتوانستند از کودکان محافظت کنند. اکنون دولت وارد عمل می‌شود تا از کودکان حمایت کند، به والدین قدرت بدهد و استانداردی تازه برای نسل‌های آینده ایجاد کند.

خطرات آنلاین برای کودکان

دولت بریتانیا معتقد است ترکیب این اقدامات، مدلی بسیار جامع‌تر از یک ممنوعیت ساده ایجاد می‌کند. این رویکرد تلاش می‌کند به نحوه تجربه آسیب‌های آنلاین توسط کودکان پاسخ دهد، نه فقط به محل وقوع آن‌ها.

این تغییرات همچنین به والدینی کمک می‌کند که با خطرات فضای آنلاین برای فرزندان خود مواجه هستند. سیاست جدید با تعیین معیارهای روشن درباره سن مناسب استفاده از خدمات دیجیتال، قدرت تصمیم‌گیری بیشتری به خانواده‌ها می‌دهد.

شکست شرکت‌های فناوری در حفاظت از کودکان

«لیز کندال» وزیر فناوری بریتانیا نیز در این باره گفت:

امروز گامی جسورانه و مهم برای ایجاد زندگی آنلاین امن‌تر و سالم‌تر برای کودکان و نسل‌های آینده برمی‌داریم.

شرکت‌های فناوری بارها فرصت داشتند تا امنیت کودکان را تضمین کنند، اما اقدام مؤثری انجام ندادند. به همین دلیل ما قدرت را از غول‌های فناوری می‌گیریم و آن را به دست والدین بازمی‌گردانیم.

هدف من همیشه این بوده است که هر کودک، صرف‌نظر از پیشینه یا محل زندگی، بهترین شروع ممکن در زندگی را داشته باشد و این مقررات دقیقاً در همین مسیر طراحی شده‌اند.

درس‌هایی از تجربه استرالیا

دولت بریتانیا همچنین اعلام کرده است که از تجربه استرالیا در اجرای ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان استفاده خواهد کرد. در این راستا، سامانه‌های پیشرفته احراز سن برای اطمینان از رعایت مقررات ایجاد خواهد شد.

سازمان تنظیم مقررات ارتباطات بریتانیا نیز مأمور شده است تا بررسی سریعی درباره روش‌های مؤثر تشخیص سن کاربران انجام دهد و مشخص کند چگونه می‌توان اطمینان یافت که کاربران واقعاً بالای ۱۶ سال هستند.

حمایت گسترده عمومی

این تصمیم پس از یکی از بزرگ‌ترین گفت‌وگوهای ملی درباره ایمنی کودکان در فضای آنلاین اتخاذ شده است. در این فرایند بیش از ۱۱۶۰۰۰ پاسخ از سوی والدین، کودکان و کارشناسان در سراسر کشور دریافت شد.

نتایج نشان داد که حمایت عمومی از اقدام سخت‌گیرانه بسیار بالاست. طبق این نظرسنجی، ۹ نفر از هر ۱۰ والدین از ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال حمایت می‌کنند.

همچنین اکثریت نوجوانان نیز از چنین اقداماتی پشتیبانی کرده‌اند و حدود دو سوم آن‌ها معتقدند کودکان زیر ۱۶ سال نباید به دست‌کم برخی از شبکه‌های اجتماعی دسترسی داشته باشند.

برنامه اجرایی مقررات

دولت بریتانیا اعلام کرده است که برای اجرای سریع‌تر این سیاست‌ها از اختیارات قانونی موجود استفاده خواهد کرد. این اقدام در چارچوب قانون رفاه کودکان و مدارس انجام می‌شود و امکان تصویب مقررات جدید بدون نیاز به تصویب قانون کاملاً جدید را فراهم می‌کند.

بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، نخستین مجموعه مقررات ممکن است در بهار ۲۰۲۷ اجرایی شود.

 


نکات کلیدی

  • دولت بریتانیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را ممنوع می‌کند.
  • پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام، یوتیوب، تیک‌تاک و فیس‌بوک مشمول این ممنوعیت هستند.
  • قابلیت‌هایی مانند پخش زنده و ارتباط با افراد ناشناس برای کودکان محدود می‌شود.
  • چت‌بات‌های شبیه‌ساز روابط عاطفی باید حداقل سن ۱۸ سال را اعمال کنند.
  • نخستین مقررات اجرایی ممکن است در بهار ۲۰۲۷ اجرا شود./شارا